Nhân viên bưu điện phân loại bưu kiện tại trung tâm phân phối của Tập đoàn bưu chính và hậu cần Đức Deutsche Post DHL. Ảnh: Reuters
Chính sách miễn thuế tối thiểu, còn gọi “de minimis”, là quy tắc pháp lý đề cập đến ngưỡng giá trị tối thiểu do chính phủ các nước quy định. Từ lâu, EU đặt ngưỡng 150 euro, cho phép mặt hàng có giá trị dưới mức đó được vận chuyển vào khu vực mà không phải chịu thuế quan. Song, đây được xem là “kẽ hở” khiến lượng hàng “siêu rẻ, làm mưa gió” trên thị trường EU thời gian qua.
EU cho biết, việc khai tử chính sách miễn thuế tối thiểu dựa trên bằng chứng cho thấy, một phần đáng kể hàng nhập khẩu thương mại điện tử giá trị thấp không đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn và tuân thủ của EU. Ví như, các đợt kiểm tra thực hiện trên khắp 27 quốc gia thành viên EU trong năm 2025 đối với mỹ phẩm, thiết bị bảo hộ cá nhân (PPE), thực phẩm bổ sung, đồ chơi trẻ em và thiết bị điện tử... đã lộ rõ thực tế báo động. Hơn 60% sản phẩm được kiểm tra không đạt tiêu chuẩn EU do thiếu nhãn mác, thành phần bị cấm...
Đầu tuần này, trên trang web của EU Europa.eu thông báo, mức thuế quan cố định tạm thời 3 euro áp dụng cho đến ngày 1/7/2028, sau đó, sẽ ban hành mức thuế quan thông thường, tùy thuộc vào loại hàng hóa. Biện pháp trên là một phần của chính sách cải cách hải quan EU, cho nỗ lực rộng lớn hơn nhằm hiện đại hóa thủ tục hải quan, đảm bảo tính công bằng, an toàn và bền vững trong thương mại điện tử.
Thuế này chủ yếu nhắm vào hàng hóa nhập khẩu từ bên ngoài EU, đăng ký theo Hệ thống cửa hàng một cửa nhập khẩu (IOSS), gồm khoảng 93% hàng nhập khẩu thương mại điện tử. Mức thuế 3 euro đảm bảo, doanh nghiệp đưa hàng hóa vào thị trường EU, dù số lượng lớn hay riêng lẻ, đều phải chịu thuế quan và tuân thủ quy định.
Theo đó, thuế sẽ được tính theo phân loại mặt hàng thay vì bưu kiện. Điển hình, nếu một gói hàng chứa 10 món đồ chơi thú nhồi bông, thuế chỉ áp một lần. Nhưng nếu kiện hàng cũng bao gồm mặt hàng khác như cáp sạc điện thoại, thì phải trả thêm 3 euro.
Brussels kỳ vọng, các sản phẩm trên thị trường khu vực phải tuân thủ tiêu chuẩn cao để bảo vệ người dân khỏi hàng hóa nguy hiểm, độc hại và loại bỏ hàng hóa không đáp ứng các tiêu chuẩn về môi trường. Không chỉ hàng hóa nhập khẩu ngoài EU, kể cả qua trung chuyển từ nước thứ ba, phải tuân thủ quy định, nhằm tạo sự cạnh tranh lành mạnh đối với doanh nghiệp hợp pháp của EU, đặc biệt các nhà bán lẻ.
Để tăng cường khả năng truy xuất nguồn gốc, mã số nhận dạng sản phẩm (PID) của EU cũng sẽ trở thành bắt buộc từ ngày 1/11/2026 (nhưng có thể khai báo tự nguyện từ ngày 1/7 tới), giúp các cơ quan hải quan phát hiện và ngăn chặn hàng hóa không an toàn hoặc không tuân thủ quy định.
Ủy viên EU phụ trách thương mại và an ninh kinh tế Maros Sefcovic khẳng định: “Đây là bước quan trọng trong quá trình hiện đại hóa Liên minh Hải quan EU và hướng tới một hệ thống hải quan khu vực hoàn toàn kỹ thuật số, linh hoạt và phối hợp, phù hợp với những thách thức của thời đại”, Europa trích dẫn.
Các quan chức châu Âu bày tỏ, vấn đề này trở nên cấp bách hơn khi chính phủ Mỹ có động thái tương tự vào năm ngoái. Theo Reuters, Washington đã chấm dứt chính sách miễn thuế đối với lô hàng và bưu kiện nhập khẩu có giá trị dưới 800 USD từng áp dụng. Thay vào đó, Cơ quan Hải quan và bảo vệ biên giới Mỹ (CBP) thu mức thuế thông thường đối với tất cả gói hàng nhập khẩu toàn cầu, bất kể giá trị, quốc gia xuất xứ hoặc phương thức vận chuyển. CBP đưa ra tùy chọn mức thuế cố định từ 80 đến 200 USD cho mỗi gói hàng gửi từ hãng bưu chính nước ngoài trong 6 tháng.
Nhìn gần hơn từ Thái Lan. Kể từ đầu năm nay, tất cả gói hàng và bưu kiện, dù thông qua cửa hàng trực tuyến hay nền tảng thương mại điện tử, gửi vào nước này đều phải chịu thuế nhập khẩu và thuế VAT. Điều này chấm dứt hạn mức miễn thuế tối thiểu trước đây với ngưỡng 1.500 baht. Bangkok tuyên bố, việc bãi bỏ thuế tối thiểu nhằm đảm bảo sự công bằng trong hệ thống thương mại nội địa.
KIM OANH